EU-Hof doet op 19 november uitspraak over Maltese Bill 55

Het Hof van Justitie van de Europese Unie doet op donderdag 19 november 2026 om 9.30 uur uitspraak over de Maltese gokregel ‘Bill 55’. De zaak, C-683/24 *Spielerschutz Sigma*, gaat over de vraag of Malta zijn eigen rechters mag opdragen vonnissen uit andere EU-landen tegen in Malta vergunde gokbedrijven te weigeren. Volgens de rolkalender van het Hof behandelt de Vierde kamer de zaak; de uitspraak wordt live gestreamd.

Wat Bill 55 doet

‘Bill 55’ is de naam waaronder de wetswijziging van 2023 door het Maltese parlement ging. Ze werd in april 2023 ingediend, werd in juni 2023 wet als de Gaming (Amendment) Act 2023 en voegde artikel 56A toe aan de Maltese kansspelwet (Gaming Act).

Volgens artikel 56A moeten Maltese rechters op grond van de openbare orde weigeren een buitenlands vonnis te erkennen of ten uitvoer te leggen dat drie dingen tegelijk doet: het wijst een vordering toe tegen een in Malta vergunde aanbieder, het berust erop dat de diensten van die aanbieder in een andere lidstaat illegaal waren, en die diensten waren legaal naar Maltees recht.

In de praktijk raakt dat spelers in landen als Oostenrijk die vonnissen hebben gewonnen waarin in Malta vergunde aanbieders moeten terugbetalen wat zij verloren bij spellen zonder vergunning in hun eigen land. Winnen bij een Oostenrijkse rechter is één stap; het geld innen bij een bedrijf in Malta is een andere, en artikel 56A is bedoeld om die tweede stap te blokkeren.

Hoe de zaak in Luxemburg belandde

De vraag kwam van het Handelsgericht Wien (de handelsrechtbank van Wenen), en de zaak erachter is smaller dan het hoofdthema. Een bedrijf dat terugvorderingen van spelers financiert, had een advocaat gevraagd of artikel 56A verenigbaar was met het EU-recht. Volgens de advocaat was dat kennelijk niet zo, en zouden tenuitvoerleggingsprocedures in Malta in eerste aanleg binnen zes maanden afgerond moeten zijn. Op basis van dat advies bleef het bedrijf de procedures financieren. Een paar weken later weigerde een Maltese rechter op grond van artikel 56A een vonnis ten uitvoer te leggen in een procedure die het bedrijf had gefinancierd. In de Oostenrijkse zaak gaat het erom of de advocaat aansprakelijk is voor dat advies.

De Oostenrijkse rechter stelde het Hof prejudiciële vragen: is een regel als artikel 56A verenigbaar met de Brussel I bis-verordening, de EU-regels die vonnissen uit de ene lidstaat uitvoerbaar maken in de andere?

Wat de advocaat-generaal zei

Advocaat-generaal Nicholas Emiliou nam op 23 april 2026 zijn conclusie. Zijn hoofdpunt is procedureel: het verzoek is niet-ontvankelijk. De Oostenrijkse rechter moet beoordelen of het advies van de advocaat destijds zorgvuldig genoeg was, en dat is een vraag van nationaal recht die een antwoord van het Hof over artikel 56A niet zou beslechten.

Voor het geval het Hof daar anders over denkt, ging hij toch op de inhoud in, en duidelijk: een regel als artikel 56A is „kennelijk onverenigbaar” met de Brussel I bis-verordening (onze vertaling). Rechters in de ene lidstaat mogen de tenuitvoerlegging van een vonnis uit een andere lidstaat niet weigeren alleen omdat zij vinden dat daarin het EU-recht verkeerd is toegepast, en ernstige economische gevolgen voor een bedrijf, een sector of een heel land rechtvaardigen geen beroep op de openbare orde. Hij herhaalde ook de vaste lijn van het Hof dat een Maltese gokvergunning in beginsel alleen geldt in Malta en in lidstaten die ervoor kiezen haar te erkennen. Het land-van-oorsprongbeginsel geldt niet voor online gokken.

De conclusie van een advocaat-generaal is onafhankelijk advies aan de rechters, geen uitspraak, en het Hof is er niet aan gebonden.

Drie mogelijke uitkomsten op 19 november

• Niet-ontvankelijk. Het Hof volgt de advocaat-generaal over de ontvankelijkheid en zegt niets over de vraag of artikel 56A rechtmatig is. Bill 55 blijft zoals het is, en de vraag wacht op een andere zaak.
• Ontvankelijk, en artikel 56A strijdt met het EU-recht. Dat zou de inhoudelijke lijn van de advocaat-generaal volgen. Een prejudiciële beslissing bindt de verwijzende rechter en evenzeer andere nationale rechters die voor dezelfde vraag staan, ook Maltese rechters die buitenlandse vonnissen ten uitvoer moeten leggen.
• Ontvankelijk, met een ander inhoudelijk antwoord. Mogelijk, al zou het Hof dan afwijken van de lezing van de advocaat-generaal.

De datum staat vast, de uitkomst niet.

Waarom dit ertoe doet

Bill 55 zit op het snijvlak van nationaal kansspelrecht en de Europese interne markt. Verschillende EU-landen geven zelf vergunningen voor online casino’s en behandelen aanbod zonder vergunning als illegaal, terwijl veel aanbieders die spelers daar bedienen een Maltese vergunning hebben. Een inhoudelijke uitspraak zou laten zien hoe ver Malta zijn vergunninghouders kan afschermen van de rechters in die landen. Een niet-ontvankelijkverklaring zou die vraag openlaten.

Voor spelers verandert er vóór de uitspraak niets, en de uitspraak zelf beslist geen enkele individuele vordering. Het Hof legt EU-recht uit; nationale rechters passen het daarna toe op hun zaken. Oostenrijk past ook zijn eigen vergunningsstelsel aan: zie de Oostenrijkse plannen voor onlinevergunningen en de EU-standstillperiode. Achtergrond over handhaving tegen illegaal gokken: de invallen in Frankfurt om illegale inzetten en de waarschuwing van het eiland Man voor valse vergunningsclaims.

18+. Gokken kan verslavend zijn. Wil je even pauze nemen, kijk dan op onze pagina over verantwoord spelen.

Bronnen

• Hof van Justitie van de EU: rolkalender (primaire bron)
• Hof van Justitie van de EU: persbericht nr. 65/26, conclusie in zaak C-683/24 Spielerschutz Sigma (primaire bron)
• iGamingExpert: Malta Bill 55 CJEU delivery day
• Publicatieblad C/2025/151: verzoek om een prejudiciële beslissing van het Handelsgericht Wien in zaak C-683/24