TSUE wyda 19 listopada wyrok w sprawie maltańskiej Bill 55

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) ogłosi wyrok w sprawie maltańskiego przepisu znanego jako „Bill 55” w czwartek 19 listopada 2026 r. o godz. 9.30. Sprawa C-683/24 *Spielerschutz Sigma* dotyczy tego, czy Malta może nakazać własnym sądom odmawianie uznania wyroków z innych państw UE przeciwko operatorom gier z maltańską licencją. Według kalendarza Trybunału sprawę rozpatruje czwarta izba, a ogłoszenie wyroku będzie transmitowane na żywo.

Co robi Bill 55

„Bill 55” to nazwa, pod którą nowelizacja z 2023 r. przechodziła przez maltański parlament. Złożono ją w kwietniu 2023 r., weszła w życie w czerwcu 2023 r. jako Gaming (Amendment) Act 2023 i dodała art. 56A do maltańskiej ustawy o grach (Gaming Act).

Zgodnie z art. 56A maltańskie sądy muszą ze względu na porządek publiczny odmówić uznania lub wykonania zagranicznego wyroku, który spełnia jednocześnie trzy warunki: uwzględnia roszczenie wobec operatora z maltańską licencją, opiera się na tym, że jego usługi były nielegalne w innym państwie członkowskim, a usługi te były legalne według prawa maltańskiego.

W praktyce uderza to w graczy z takich krajów jak Austria, którzy wygrali wyroki nakazujące operatorom z maltańską licencją zwrot stawek przegranych w grach bez licencji w kraju gracza. Wygrana przed austriackim sądem to jeden krok; wyegzekwowanie pieniędzy od firmy z siedzibą na Malcie to drugi, a art. 56A ma zablokować właśnie ten drugi krok.

Jak sprawa trafiła do Luksemburga

Pytanie skierował Handelsgericht Wien (sąd gospodarczy w Wiedniu), a spór, z którego wynika, jest węższy niż główny temat. Firma finansująca roszczenia graczy o zwrot stawek zapytała prawnika, czy art. 56A jest zgodny z prawem UE. Prawnik uznał, że w sposób oczywisty nie jest, a postępowania egzekucyjne na Malcie powinny w pierwszej instancji zakończyć się w ciągu sześciu miesięcy. Opierając się na tej opinii, firma nadal finansowała postępowania. Kilka tygodni później maltański sąd, powołując się na art. 56A, odmówił wykonania wyroku w postępowaniu sfinansowanym przez firmę. Austriacka sprawa dotyczy tego, czy prawnik odpowiada za tę poradę.

Austriacki sąd złożył do TSUE wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym: czy przepis taki jak art. 56A jest zgodny z rozporządzeniem Bruksela I bis, czyli unijnymi zasadami, dzięki którym wyroki z jednego państwa członkowskiego można wykonać w pozostałych?

Co powiedział rzecznik generalny

Rzecznik generalny Nicholas Emiliou przedstawił opinię 23 kwietnia 2026 r. Jego główny argument jest proceduralny: wniosek jest niedopuszczalny. Austriacki sąd musi ocenić, czy porada prawnika była wystarczająco staranna w chwili jej udzielenia, a to kwestia prawa krajowego, której odpowiedź TSUE w sprawie art. 56A by nie rozstrzygnęła.

Mimo to odniósł się do meritum na wypadek, gdyby Trybunał miał inne zdanie, i to stanowczo: przepis taki jak art. 56A jest „w sposób oczywisty niezgodny” z rozporządzeniem Bruksela I bis (tłumaczenie własne). Sądy jednego państwa członkowskiego nie mogą odmówić wykonania wyroku z innego państwa tylko dlatego, że uważają, iż błędnie zastosowano w nim prawo UE, a poważne skutki gospodarcze dla operatora, branży czy całego kraju nie uzasadniają sięgania po klauzulę porządku publicznego. Przypomniał też utrwalone orzecznictwo Trybunału: maltańska licencja na gry obowiązuje co do zasady tylko na Malcie i w państwach członkowskich, które zdecydują się ją uznać. Zasada państwa pochodzenia nie ma zastosowania do hazardu online.

Opinia rzecznika generalnego to niezależna propozycja dla sędziów, a nie wyrok, i nie wiąże Trybunału.

Trzy możliwe rozstrzygnięcia 19 listopada

• Niedopuszczalny. Trybunał zgadza się z rzecznikiem co do dopuszczalności i nie wypowiada się, czy art. 56A jest zgodny z prawem. Bill 55 pozostaje bez zmian, a pytanie czeka na inną sprawę.
• Dopuszczalny, a art. 56A jest sprzeczny z prawem UE. Byłoby to zgodne ze stanowiskiem rzecznika co do meritum. Orzeczenie prejudycjalne wiąże sąd, który zadał pytanie, a także inne sądy krajowe rozpatrujące tę samą kwestię, w tym sądy maltańskie, do których trafiają wnioski o wykonanie zagranicznych wyroków.
• Dopuszczalny, ale z inną odpowiedzią co do meritum. To możliwe, choć oznaczałoby odejście od wykładni rzecznika.

Data jest ustalona, rozstrzygnięcie nie.

Dlaczego to ważne

Bill 55 dotyczy miejsca, w którym krajowe prawo hazardowe styka się z jednolitym rynkiem UE. Kilka państw UE samodzielnie licencjonuje kasyna online i traktuje ofertę bez licencji jako nielegalną, a wielu operatorów obsługujących tamtejszych graczy ma licencję maltańską. Wyrok co do meritum pokazałby, jak daleko Malta może chronić swoich licencjobiorców przed sądami tych państw. Uznanie wniosku za niedopuszczalny pozostawiłoby tę kwestię otwartą.

Dla graczy nic się nie zmienia przed wyrokiem, a sam wyrok nie rozstrzygnie żadnego indywidualnego roszczenia. TSUE wykłada prawo UE; sądy krajowe stosują je następnie w swoich sprawach. Austria zmienia też własny system licencji: zob. austriackie plany licencji online i okres zawieszenia UE. Kontekst dotyczący walki z hazardem bez licencji: przeszukania we Frankfurcie w sprawie nielegalnych stawek i ostrzeżenie Wyspy Man przed fałszywymi licencjami.

18+. Hazard może uzależniać. Jeśli chcesz zrobić przerwę, zajrzyj na naszą stronę o odpowiedzialnej grze.

Źródła

• Trybunał Sprawiedliwości UE: kalendarz sądowy (źródło pierwotne)
• Trybunał Sprawiedliwości UE: komunikat prasowy nr 65/26, opinia w sprawie C-683/24 Spielerschutz Sigma (źródło pierwotne)
• iGamingExpert: Malta Bill 55 CJEU delivery day
• Dz.U. C/2025/151: wniosek Handelsgericht Wien o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w sprawie C-683/24